NRC.NEXT: Reportage EERSTE HULP. “Zou jij iemand helpen die op straat ligt?”

     NRC.NEXT       Maandag, 11 september 2017

Het Rode Kruis zet virtual reality in voor EHBO-lessen. De organisatie hoopt daarmee van meer mensen hulpverleners te maken.

Het Rode Kruis zet virtual reality in voor EHBO-lessen. De organisatie hoopt daarmee van meer mensen hulpverleners te maken.

Door onze redacteur

Liza van Lonkhuyzen

AMSTERDAM. Het was maar een korte scène, maar Theo Bakker is ervan on- der de indruk. „De bewusteloze vrouw lag recht voor mijn neus.” Hij doet zijn VR-bril af. „Zo heeft het meer impact dan in een gewone video.”

De Dam in Amsterdam was zater- dag toneel van een wereldrecordpo- ging ‘grootste EHBO-les’. Daarbij werd voor het eerst virtual reality (VR) gebruikt om noodsituaties na te bootsen. Honderden mensen leerden zo wat te doen bij verslikking, een grote wond, of hoe je iemand in een stabiele zijligging legt. Voordat ze daarop oefenden, keken ze met hun VR-bril naar het incident alsof het volle realiteit was.

Het Rode Kruis, organisator van het evenement, hoopt met virtual re- ality de EHBO-cursussen aantrekke- lijker te maken. Ander doel is mensen te laten wennen aan noodsituaties.

Uit onderzoek voor het Rode Kruis bleek vorige week dat de bereidheid om onbekenden op straat eerste hulp te verlenen bij ongevallen fors is af- genomen ten opzichte van 2010. Slechts 58 procent van de mensen zou iemand helpen die bewusteloos is, waar dat in 2010 nog tweederde was. Bij alle onderzochte categorieën is de hulpbereidheid afgenomen: ook bij verstikking, brandwonden, bloe- dingen, botbreuken en vergiftiging. Slechts een op de drie mensen geeft bijvoorbeeld aan eerste hulp te wil- len verlenen bij een vergiftiging.

Gebrek aan zelfvertrouwen

„Heel zorgelijk”, zegt Eline Nijhof, hoofd EHBO van het Rode Kruis. Ze wijt het aan gebrek aan zelfvertrou- wen. „Door kennis stijgt de bereid- heid anderen te helpen. Maar slechts 14 procent overweegt het komende

Rond de 1.400 mensen namen zaterdag in Amsterdam deel aan een les eerste hulp bij ongelukken.

jaar een EHBO-cursus te volgen.” In de cursussen wordt gewerkt

met een acteur, die bijvoorbeeld on- verwacht binnen komt strompelen met een geschminkte open wond. „Sommige mensen trekken in eerste instantie wit weg, maar dan zie je dat ze beseffen dat ze moeten hande- len”, zegt Nijhof.

Virtual reality moet helpen die schroom te verminderen. „Het is toch anders dan een cursuslokaal. Je staat voor je gevoel midden op straat”, zegt Nijhof. „VR laat je het ge- voel beleven van: oh, er zakt iemand in elkaar, wat doet dat met je?” Het Rode Kruis heeft inmiddels drie scè- nes opgenomen en breidt het aantal v ideo’s de komende maanden uit.

Ogen weggedraaid

Annemarie de Wit, deelneemster op de Dam, kent die twijfel om te hulp te schieten. Thuis in Zeeland hoorde ze jaren geleden een harde doffe klap. Het bleek een bromfietser. zonder helm, die op een bestelauto was ge- botst. Zijn nek leek naar achteren ge- klapt, zijn ogen waren weggedraaid. De Wit voelde zich verstijven, wist niet wat te doen. Straks doe ik iets verkeerd en maak ik het erger, dacht ze. Gelukkig was een ambulanceme- dewerker in de buurt. Later kwam een traumahelikopter. De jongen overleefde het. De Wit heeft inmid- dels twee EHBO-cursussen gedaan.

Theo Bakker, voor het Rode Kruis op evenementen vrijwillig EBHO’er, maakte tijdens een bloemencorso bij Noordwijk dat een oudere man in el- kaar zakte. Met andere vrijwilligers ging hij reanimeren, ze wisselden el- kaar om de twee minuten af. Na twaalf minuten was er eindelijk een ambulance. Hoe het afliep met de man, weet hij niet.

Hij stoort zich aan de lage hulpbe- reidheid op evenementen. „Mensen zetten in eerste instantie een stap achteruit om te zien of een ander iets gaat doen. En dan blijven hele groe- pen mensen staan kijken.”

Het wereldrecord werd op de Dam niet gehaald. Daarvoor waren zo’n 1.800 cursisten nodig. Het stokte op 1.400 – wél een nationaal record.